Op een regenachtige donderdagavond eind oktober bel ik Linda van den Bedem uit de auto voor een telefonisch interview. Zij gaat op 6 december 2013 tijdens Tedx Amsterdam Women praten over de surgical robot Sofie die zij 3 jaar geleden heeft ontwikkeld. Er neemt een vrolijke dame op die net even een flink rondje gefietst heeft om haar energie kwijt te raken. Herkenbaar. Ze zet een kop thee en ik pak voor de verandering eens de rechter rijbaan op de snelweg. Aangezien we allebei een technische achtergrond hebben, raken we al snel makkelijk, inhoudelijk en gezellig aan de praat.

Er zijn maar weinig vrouwen die zo’n technisch en wetenschappelijk vak uitoefenen als jij. Waar is deze fascinatie begonnen?
“Als jong meisje wist ik al dat ik veearts wilde worden. Ik droomde van een vak waarin ik het verschil kon maken en toegevoegde waarde zou kunnen leveren. Mijn vakkenpakket op de middelbare school was al helemaal afgestemd op deze studie. Totdat ik in de praktijk mee ging lopen. Ik had me niet gerealiseerd hoe ingrijpend ik het zou vinden om, naast dieren redden en beter maken, ook af en toe een dier af te moeten maken. Met mijn vwo diploma onder mijn arm ben ik uiteindelijk werktuigbouwkunde aan de technische universiteit in Eindhoven gaan studeren, om creativiteit te combineren met een technisch vak. Hetzelfde als mijn vader trouwens.

Dat moet een hele omslag geweest zijn. Hoe heb je die tijd ervaren en hoe kwam je op het idee om te promoveren op een medisch systeem? 
“Nou dat was het zeker. Werktuigbouwkunde is een echte mannenopleiding. Mijn jaar was daarin overigens uniek. We startten met maar liefst 18 vrouwen. Daar bleven er trouwens snel maar 8 van over hoor. Mannen met dit beroep zijn over het algemeen vrij direct, praktisch ingesteld en lossen problemen vaak graag zelf op. Een mooie en bijzondere kluif om in zo’n technische wereld te vertoeven als vrouw. Ik miste uiteraard ook wel eens gewoon de meidenpraat over shoppen enzo. Maar heb met plezier mijn studie afgerond. Ik heb mijn passie voor het opzetten van uitdagende en innovatieve projecten, die van invloed zijn op zowel de maatschappij als mede gebruikers, op mijn manier leren in te zetten. Zo kwam ik ook in de orienterende fase voorafgaand aan mijn promotie in aanraking met de da Vinci. Een systeem dat chirurgen in staat stelt om complexe operaties veel eenvoudiger rn minimaal invasief te kunnen uitvoeren. Ofwel: met minder schade aan het lichaam van de patient.

Dus je bent geïnspireerd geraakt om de surgical robot Sofie te ontwikkelen. Kun je uitleggen hoe het werkt? 
“ Surgical robot Sofie vertaalt bewegingen van de specialistische chirurgische hand in dezelfde of nog kleinere en vooral precieze bewegingen. De chirurg ziet 3D en uitvergroot, op een scherm bijvoorbeeld, wat er gebeurt in het lichaam van de patient. De chirurg is hierdoor in staat te voelen wat hij of zij doet en krijgt extra bewegingsvrijheid om bijvoorbeeld ook achter het hart te kunnen opereren. Deze techniek wordt met name ingezet voor complexe operaties in het gedeelte van het torso. Er hoeft maar een aantal relatief kleine incisies gemaakt te worden om grote wonderen te kunnen verrichten Sofie geeft de chirurg gevoel, extra bewegingsvrijheid en nauwkeurigheid. Dat maakt in theorie de kans op fouten kleiner en maakt een operatie minder ingrijpend voor de patiënt. Dat scheelt hersteltijd en medische kosten, die natuurlijk de pan uit rijzen de laatste jaren.”

Kun je iets meer toelichten over de uitdagingen en je aanpak in dit project?
“ Het was een flinke uitdaging. We hebben met het hele team een aanzienlijke verbeterslag kunnen maken met Sofie ten opzichte van de da Vinci. We hebben stap voor stap met elkaar voor gezorgd dat de robot kleiner is geworden. De chirurg kan hierdoor nog secuurder te werk gaan en de patient is beter bereikbaar. Daarbij kan Sofie tegendruk geven als de chirurg een verkeerde plaats in het lichaam raakt tijdens de operatie met de zogenoemde master. Een soort exra beveiliging. Speciale no go area’s kunnen vooraf worden ingevoerd. Dat dringt fouten extra terug. Ik ben nu erg trots dat ik dit systeem met een heel team van mensen, vanuit hun eigen talenten en kracht, heb mogen bouwen! Een teamgenoot is nu bezig om deze technische vooruitgang op de markt te krijgen. Ik was toe aan andere uitdagingen en heb inmiddels een stap opzij gedaan. Ik ga wel verder met bijdragen, innoveren, co-creeren en inspireren. Ik zie er dan ook naar uit om te spreken op Tedx Amsterdam Women 2013.”

Bedankt voor het spontane en openhartige gesprek Linda. Je bent een leuk mens om beter te leren kennen. Je verhaal is een inspiratie voor andere vrouwen die dromen van een betere toekomst en vanuit innovatie en techniek het verschil proberen te maken. Ik kan iedereen aanraden om naar je TedX verhaal te komen luisteren op 6 december. Linda versus Sofie, daar moet je meer van weten. En voor die tijd spreken en zien wij elkaar vast en zeker.

We discover the truths. And it takes a lot more than one tale to tell our story. That’s all what TedX Amsterdam Women is about in 2013!